Ethereum-wallets en AI-wiskunde: oproep tot 'bunkermodus'

Crypto kent al lang een kort lijstje dreigingen die het fundamentele beveiligingsmodel kunnen ondermijnen. Quantumcomputers staan daar meestal bovenaan. Twee bekende Ethereum-onderzoekers wijzen nu op een ander en mogelijk sneller risico: AI-systemen die steeds beter worden in geavanceerde wiskunde.

In het ergste geval, zo waarschuwen ze, kan wiskunde met hulp van AI binnen enkele maanden het handtekeningsysteem kraken dat cryptowallets beschermt. Niemand is dat tot nu toe gelukt. Toch is het opvallend dat de mensen die Ethereum bouwen en onderhouden er openlijk over praten.

De waarschuwing van Justin Drake

Justin Drake, een vooraanstaand Ethereum-onderzoeker, riep in een bericht op X de blockchainsector op om zich voor te bereiden op wat hij een "bunkermodus" noemde. Zijn voorstel is een verdedigingshouding voor het geval de cryptografie achter wallethandtekeningen wankel begint te lijken.

Zijn belangrijkste advies is eenvoudig. Gebruikers moeten hun tegoeden verplaatsen naar adressen die nog nooit een transactie hebben ondertekend.

Dat heeft te maken met hoe walletadressen werken. Wanneer een wallet een transactie ondertekent, wordt de publieke sleutel zichtbaar. In theorie kan een aanvaller met die publieke sleutel de bijbehorende privésleutel achterhalen, het geheim dat toegang geeft tot het geld. Wie de privésleutel heeft, kan het geld verplaatsen.

Een adres dat nog nooit iets heeft ondertekend, laat alleen een hash van de publieke sleutel zien. Een hash is een bewerking die maar één kant op werkt, dus de sleutel valt er niet uit terug te halen. Als de wiskunde achter de handtekeningen gekraakt zou worden, blijven tegoeden achter een niet-onthulde publieke sleutel dus beschermd. Tegoeden op adressen die al eens hebben ondertekend niet.

Buterin is het ermee eens, met een kanttekening

Ethereum-medeoprichter Vitalik Buterin reageerde op het bericht van Drake en deelde grotendeels diens zorg. Wel waarschuwde hij ervoor niet te snel te handelen.

Die redenering komt voort uit ervaring. Buterin zei dat hij meer geld is kwijtgeraakt door mislukte migraties dan door hacks. Geld verplaatsen tussen adressen, contracten of systemen brengt echte operationele risico's met zich mee: verkeerde adressen, software met bugs, overgeslagen stappen. Een overhaaste migratie uit angst kan meer schade aanrichten dan de aanval die je ermee wilt voorkomen.

Zelfs "quantumveilig" is niet veilig genoeg

Buterins visie op de langere termijn gaat verder dan de directe vraag rond wallets. Hij pleit voor een systeemarchitectuur die zo veel mogelijk alleen op hashfuncties steunt.

Dat is belangrijk, want het gebruikelijke antwoord van de sector op toekomstige cryptografische dreigingen was tot nu toe de overstap naar lattice-gebaseerde schema's, die vaak quantumveilig worden genoemd. Buterins punt is dat die schema's bestand moeten zijn tegen quantumcomputers, niet tegen wiskundige vooruitgang in het algemeen. Als AI de ontdekking van nieuwe wiskundige aanvallen kan versnellen, kan ook lattice-gebaseerde cryptografie verzwakt raken. Hashfuncties vormen volgens hem een duurzamer fundament.

Hoe het er werkelijk voor staat

Het huidige handtekeningschema, ECDSA, is in de praktijk niet gekraakt. Het debat gaat over hoe snel het risico werkelijkheid kan worden, niet over een aanval die al heeft plaatsgevonden.

Daarom sluiten de twee standpunten op elkaar aan. Drake richt zich op voorbereiding en op wat gebruikers kunnen doen als het snel misgaat. Buterin steunt die richting, maar wil voorkomen dat overhaaste stappen een crisis veroorzaken die men zichzelf aandoet.

Onze kijk

Deze discussie wijst op een verschuiving in hoe beveiligingsexperts over AI denken. Tot nu toe ging het in gesprekken over AI en beveiliging vooral over modellen die malware schrijven, softwarefouten opsporen of aanvallers sneller laten werken. Er zijn recente voorbeelden van AI-hacktools waarmee één aanvaller werk doet waar vroeger een heel team voor nodig was. Drake en Buterin beschrijven iets anders: AI die de wiskundige aannames onder een systeem aanvalt, niet de code die erbovenop draait.

Die zorg komt niet uit het niets. AI-modellen leveren steeds serieuzer wiskundig werk af, waaronder een reeks door AI gegenereerde bewijzen die OpenAI publiceerde. Als modellen beter blijven worden in dit soort redeneringen, is het niet meer dan redelijk dat cryptografen zich afvragen welke "moeilijke problemen" echt zo moeilijk zijn als ze dachten.

Voor lezers die crypto bezitten, is de praktische les tweeledig. Het advies van Drake over adressen die nooit hebben ondertekend, is goed te begrijpen. Buterins waarschuwing over fouten bij migraties is net zo relevant. Ook paniekacties brengen risico's met zich mee.

Het is de moeite waard om in de gaten te houden of andere blockchainprojecten het idee van een "bunkermodus" overnemen, of de roadmap van Ethereum duidelijker richting hash-gebaseerde ontwerpen gaat, en of geloofwaardig onderzoek aantoont dat AI echte vooruitgang boekt tegen ECDSA of lattice-schema's. Voorlopig gaat het om een waarschuwing voor een mogelijk risico, niet om bewijs dat dat risico er al is.