AWS schrapt NDA's voor datacenters, 100+ moratoria dreigen

Amazon Web Services vraagt overheidsinstanties niet langer om geheimhoudingsverklaringen (NDA's) te ondertekenen wanneer het bedrijf toestemming zoekt voor nieuwe datacenters. AWS-topman Matt Garman maakte de wijziging bekend in één zin van een langere blogpost waarin hij de sector verdedigt, die in de hele Verenigde Staten op steeds meer lokaal verzet stuit.

Die zin is kort, maar raakt aan een van de belangrijkste bronnen van publieke woede.

Waarom NDA's ertoe doen

Het verzet tegen datacenters draait niet alleen om water of energierekeningen. Voor een groot deel gaat het om geheimzinnigheid. Milieuactivist Erin Brockovich zei onlangs dat de klacht die ze het vaakst hoort, gebrek aan transparantie is. Ze beschreef een bekend patroon: "projecten die worden aangekondigd nadat de vergunningen al binnen zijn, ontwikkelaars die niet terugbellen, lokale bestuurders die een NDA tekenden voordat hun buren wisten dat er een project werd overwogen."

Die woede vertaalt zich inmiddels in beleid. New York heeft een moratorium van een jaar aangekondigd op vergunningen voor grote datacenters. Volgens Garman worden in de VS meer dan 100 vergelijkbare moratoria overwogen.

Hij schetste wat er op het spel staat in termen van concurrentie: "Als deze maatregelen worden ingevoerd, zouden de VS hun eigen nederlaag in deze race kunnen bezegelen, en de gevolgen zouden generaties lang voelbaar zijn. Als land kunnen we het ons niet veroorloven in die positie terecht te komen."

De vier "mythes" van Garman

Het grootste deel van de post gaat in tegen wat Garman vier mythes noemde: dat datacenters te veel water verbruiken, de elektriciteitsprijzen opdrijven, flink vervuilen en niets teruggeven aan hun omgeving. Tegenover een aantal van zijn beweringen staan geloofwaardige tegenargumenten.

Water. Met een beroep op een Amazon-rapport over het eigen verbruik stelde Garman dat "direct waterverbruik van datacenters" slechts 0,5% uitmaakt van het industriële waterverbruik in de VS, "ordes van grootte minder dan golfbanen, amandelteelt en veel andere sectoren." Nvidia voerde een vergelijkbaar punt aan en zei dat zijn nieuwe koelsysteem "vrijwel al het waterverbruik" binnen de faciliteit wegneemt. Beide claims laten het water buiten beschouwing dat nodig is om elektriciteit op te wekken en chips te produceren. Wetenschappers zeggen bovendien dat deze gegevens onafhankelijk onderzocht moeten worden, omdat er geen federale of staatsregels zijn voor hoe techbedrijven ze rapporteren.

Elektriciteitsprijzen. Garman erkende dat de tarieven zijn gestegen in sommige staten met veel datacenters, maar zei dat ze elders zijn gedaald of minder snel zijn gestegen. Waar de prijzen omhooggaan, legde hij de schuld bij een verouderd stroomnet waarin "niet is geïnvesteerd en dat niet is uitgebreid voordat de vraag kwam." Een onafhankelijke toezichthouder is het daar niet mee eens. Die wees datacenters onlangs aan als de belangrijkste oorzaak van een prijsstijging van 76% op jaarbasis op het grootste elektriciteitsnet van Amerika.

Vervuiling. De NAACP voert momenteel een rechtszaak over deze kwestie tegen SpaceX/xAI van Elon Musk. Garman betoogde dat critici zich richten op de maximale uitstoot die vergunningen toestaan in plaats van op de werkelijke uitstoot. Een voorbeeld: een gepland Amazon-datacenter in Texas mag volgens de vergunning 33 miljoen ton koolstofdioxide per jaar uitstoten, meer dan welke energiecentrale in het land ook. Garmans reactie: "De waarheid is dat generatoren van datacenters bijna nooit draaien. Ze staan 99,9% van de tijd stil (ze draaien ongeveer 10 uur per jaar, vooral voor verplichte onderhoudstests)."

Voordelen voor de omgeving. De aankondiging over de NDA's staat in dit onderdeel, naast een bedrag in dollars. Garman zei dat Amazon in drie jaar meer dan 1 miljard dollar heeft gegeven aan Amerikaanse gemeenschappen waar het bedrijf een substantiële aanwezigheid met datacenters heeft.

Het grotere plaatje

Het schrappen van de NDA's is het meest concrete punt in Garmans post. Anders dan de andere punten verandert het daadwerkelijk hoe Amazon zich gedraagt. De rest is betoog, en een aantal van die argumenten leunt op Amazons eigen rapportages, in een tijd waarin er geen standaardregels voor openbaarmaking bestaan. Zelf gerapporteerde cijfers zullen mensen wier belangrijkste klacht is dat ze in het ongewisse werden gelaten, waarschijnlijk niet overtuigen.

Vertrouwen is de kern van de zaak. Anthropic-topman Dario Amodei omschreef de weerstand tegen AI onlangs als "in wezen een vertrouwenscrisis", waarbij mensen ervan uitgaan dat overheden en techbedrijven "een nieuwe manier bekokstoven om ze een poot uit te draaien." Schrijver Jasmine Sun merkte op dat de typische reactie van tegenstanders, wanneer ze de argumenten van de sector horen, is: "Ik geloof ze niet."

Dat doet vermoeden dat openheid in de vergunningsfase Amazon meer kan opleveren dan welke statistiek ook. Ook de publieke aandacht voor hoe gemeenschappen van deze projecten profiteren, groeit, onder meer voor de belastingkorting voor Meta's datacenters.

Een aantal zaken is het volgen waard:

Of Microsoft, Google, Meta en anderen ook stoppen met NDA's.
Of een van de meer dan 100 voorgestelde moratoria wet wordt.
Of staten onafhankelijke rapportage van water- en energieverbruik gaan verplichten.

Die laatste stap zou claims van bedrijven vervangen door cijfers die critici misschien wel accepteren.