YouTube Music labelt AI-muziek nu streaming overspoeld raakt

YouTube Music is begonnen met het labelen van nummers die met generatieve AI zijn gemaakt. De labels, die woensdag werden aangekondigd, laten luisteraars zien wanneer AI een rol speelde bij een nummer, bijvoorbeeld bij de compositie of de zang. YouTube verbiedt AI-muziek niet en duwt die ook niet naar beneden. De aanpak draait om transparantie, en daarmee onderscheidt het platform zich van verschillende concurrerende streamingdiensten die voor strengere regels hebben gekozen.

Zo werken de labels

Het label verschijnt op de afspeelpagina in YouTube Music. Wie erop tikt, krijgt meer details over de rol die AI speelde bij het maken van het nummer. Dezelfde labels komen ook in de gewone YouTube-app te staan, waardoor het systeem een veel groter publiek bereikt dan alleen muziekabonnees.

Om te bepalen welke nummers een label krijgen, heeft YouTube naar eigen zeggen samengewerkt met muziekpartners en daarnaast eigen detectietools ingezet. Volgens de helppagina van YouTube kunnen partners die muziek via het platform verspreiden, voor hun werk kiezen uit drie aanduidingen:

1. Fully Gen AI: het nummer is volledig door AI gegenereerd.

2. Partly Gen AI: de artiest heeft enkele door AI gegenereerde onderdelen gebruikt, maar ook zelf live-elementen toegevoegd.

3. No Gen AI: er kwam geen generatieve AI aan te pas. Nummers die zijn bewerkt met toonhoogtecorrectie zoals Auto-Tune vallen nog steeds in deze categorie.

Dat laatste punt is belangrijk. Toonhoogtecorrectie en vergelijkbare studiotools zijn al jaren gemeengoed in de muziekproductie, en YouTube trekt een duidelijke grens tussen gangbare bewerkingssoftware en generatieve modellen die melodie, tekst of stem maken.

Een druk veld met verschillende aanpakken

YouTube is niet de eerste streamingdienst die hier iets mee doet, en de timing is geen toeval. Door AI gegenereerde muziek verspreidt zich razendsnel over streamingplatforms, en elke dienst bepaalt zijn eigen beleid.

• Apple Music wil later dit jaar "Made With AI"-labels invoeren als onderdeel van zijn AI Transparency Tags.
• Spotify gebruikt al AI-labels en heeft een spamfilter voor muziek.
• Deezer gaat verder dan de meeste anderen. In juli liet het bedrijf weten dat het elke dag bijna 90.000 volledig door AI gegenereerde nummers binnenkreeg. Deezer labelt de AI-muziek die het opspoort, houdt die buiten algoritmische aanbevelingen en redactionele playlists, en houdt royalty's voor frauduleuze streams in. Daarnaast werkt het aan een optie waarmee gebruikers door AI gegenereerde muziek volledig kunnen wegfilteren.
• TIDAL labelt opnames die het als volledig door AI gegenereerd aanmerkt, laat luisteraars die uitschakelen en sluit ze uit van de verdeling van royalty's.

Deezer en TIDAL zien volledig met AI gemaakte nummers als iets wat ingedamd moet worden, zowel in wat luisteraars te zien krijgen als in waar het geld naartoe gaat.

YouTube kiest voor een lichtere aanpak

YouTube slaat een andere weg in. De nieuwe labels zijn bedoeld om te informeren, niet om te beperken. Een nummer waarbij AI is gebruikt, kan op het platform nog steeds geld opleveren: betrokkenheid van AI alleen is geen reden om het van monetisatie uit te sluiten.

Die opstelling past bij de eigen experimenten van YouTube. Het bedrijf heeft Dream Track, een tool waarmee geselecteerde makers soundtracks kunnen genereren met AI-versies van de stemmen van deelnemende artiesten. Een platform dat zelf AI-muziektools bouwt, heeft weinig reden om AI-muziek standaard af te straffen.

Het systeem met drie niveaus geeft YouTube bovendien meer nuance dan een simpel ja-of-nee-label. Een producer die een door AI gegenereerde begeleidingslaag aan een live-opname toevoegt, belandt in een andere categorie dan een volledig synthetisch nummer, en luisteraars zien dat verschil direct.

Het grotere plaatje

Dit wijst erop dat de streamingindustrie zich in twee kampen splitst. De ene groep, aangevoerd door Deezer en TIDAL, ziet volledig door AI gegenereerde muziek vooral als een probleem van volume en fraude, en reageert met filters, minder zichtbaarheid en geblokkeerde royalty's. De andere groep, waar YouTube nu bij hoort, ziet AI als een legitiem productiemiddel en vraagt alleen dat het gebruik ervan wordt vermeld. Apple en Spotify zitten daar ergens tussenin, met labels en in het geval van Spotify ook spamcontrole.

De opmars van labels sluit ook aan bij een bredere trend in generatieve media. Google heeft zijn SynthID-watermerkdetector openbaar beschikbaar gemaakt, en OpenAI heeft tekstwatermerken naar ChatGPT in de EU gebracht. Muziek volgt hetzelfde pad als beeld en tekst: platforms willen gebruikers kunnen vertellen wat synthetisch is, zonder het per se te verwijderen.

Het zwakke punt is de handhaving. Het systeem van YouTube leunt deels op partners die hun eigen AI-gebruik opgeven, ondersteund door detectietools waarvan het bedrijf de nauwkeurigheid niet heeft toegelicht. Het is de moeite waard om te volgen of die eigen verklaringen standhouden, vooral in de categorie "Partly Gen AI", waar de grens tussen hulp van AI en menselijk werk het moeilijkst te trekken is. Nu muziekgeneratoren zoals Suno steeds nieuwe functies toevoegen, wordt het mogelijk nog lastiger om op die grens toe te zien.

Voor luisteraars is de praktische conclusie eenvoudig: er komt meer context, maar de regels verschillen per dienst. Wie AI-muziek liever helemaal weggefilterd ziet, vindt bij Deezer of TIDAL waarschijnlijk eerder wat hij zoekt, terwijl YouTube-gebruikers informatie krijgen en zelf moeten beslissen.